Maak je wereld groter

Verwonder je over wat er zich boven je hoofd afspeelt

Relativeer ‘het zijn’ hier op Aarde. Wat weten we zeker?

Actualiteit

Lees meer over de laatste ontdekkingen.

Bij elke actualiteit staat een van de volgende basis kennisniveaus vermeld. Klik hier voor meer uitleg over de kennisniveaus. Waartoe behoor jij?

30 minuten Webinars

Organisator: ImagineAbove

Spreker: Paul Wesselius

Samenvatting

Tot een paar jaar geleden vlogen er enige tienduizenden werkende satellieten en brokstukken ruimtepuin rond onze Aarde. Tussendoor kon je naar buiten kijken en de astronomie kon de sporen wegwerken. Alleen al Starlink van Elon Musk heeft al rond de 8000 satellieten gelanceerd en Musk wil wel gaan tot een miljoen satellieten. Dat zou de astronomie zeer schaden.

Lees meer om je vooraf aan te melden

Organisator: ImagineAbove

Spreker: Wouter van Bernebeek

Samenvatting

In mijn presentatie haal ik onderwerpen en verschijnselen aan die we boven ons hoofd kunnen waarnemen. Bijzondere wolkenluchten, tornado’s, onweersbuien, maar bijvoorbeeld ook de kleuren van het noorderlicht. Hoe gedragen dit soort (extreme) verschijnselen zich en kun je ze tegenwoordig goed zien aankomen? Ook hierop geef ik uitgebreid een antwoord!

Profiel spreker

Ik ben actief stormjager en sinds 2020 meteoroloog bij Weerplaza. Het hele jaar door ben ik zoek naar de gevaarlijkste weersverschijnselen zoals onweer, storm, winterweer of extreme kou. Maar ook astronomische zaken zoals meteorenzwermen en noorderlicht komen natuurlijk aan bod.

Lees meer om je vooraf aan te melden

Organisator: ImagineAbove

Spreker: Paul Bakker

Samenvatting

Er speelt zich van alles af in het heelal boven ons hoofd dat je gewoon met het blote oog kunt zien. Ook zonder telescoop of verrekijker valt er verrassend veel te ontdekken, te bewonderen en te doorgronden. We kruipen in de huid van de Soemeriërs, Babyloniërs en Grieken uit de Oudheid en kijken naar de hemel zoals zij dat deden – met de wetenschap van nu.

We ontdekken hoe je sterrenbeelden systematisch kunt herkennen – en waarom die eigenlijk niet echt bestaan –, bekijken welke planeten zichtbaar zijn (en wanneer en waar), volgen de verschillende aanzichten van de maan en verkennen bijzondere verschijnselen zoals fraaie samenstanden, dansend poollicht en spectaculaire meteoren. Daarbij verbinden we wat je ziet met de achterliggende patronen en verklaringen.

Voor iedereen die wel eens omhoog kijkt!

Lees meer om je vooraf aan te melden

Voordrachten en Livestreams

Cursussen

Organisator: ImagineAbove

Spreker: Robert de Jong

Locatie: Arendshorst 48  Barneveld

Kennisniveau: Beginner

Cursusprijs: Prijs  per persoon voor 4 avonden en begeleiding van de practica: €50.00 (50% korting als je zoon of dochter ook meedoet)

Cursusdagen:

  • do 3 september 2026 (lesavond: de Maan waarnemen met je ogen)
    • De Maan komt niet altijd op dezelfde plaats op en ook niet elke dag op hetzelfde tijdstip. Ook komt de Maan in het zuiden niet altijd even hoog aan de hemel. In de winter is dit hoger dan in de zomer. Om de Maan met het ongewapende oog of met een verrekijker waar te kunnen nemen, is het goed om vooraf te weten wanneer en waar de Maan aan de hemel staat en welke schijngestalte er dan zichtbaar is.Iedereen heeft wel eens met het blote oog naar de Maan gekeken. Je ziet dat de Maan verdeeld is in donkere en lichte vlekken. Vaak wordt er in deze vlekken ook een gezicht herkend, maar dat is gezichtsbedrog. Het zijn bergen en vlaktes. Met een verrekijker worden deze structuren maar ook de grootste kraters zichtbaar als witte vlekken.
  • do 1 oktober 2026 (lesavond: de Maan waarnemen met de verrekijker)
    • Iedereen heeft wel eens met het blote oog naar de Maan gekeken. Je ziet dat de Maan verdeeld is in donkere en lichte vlekken. Vaak wordt er in deze vlekken ook een gezicht herkend, maar dat is gezichtsbedrog. Het zijn bergen en vlaktes. Met een verrekijker worden deze structuren maar ook de grootste kraters zichtbaar als witte vlekken.Meld je aan bij de eerste Webinar. Je wordt dan uitgenodigd voor alle vier de Webinars. Lees de samenvatting en bekijk het kennisniveau van elke Webinar, zodat je kunt inschatten welke Webinar voor jou voldoende nieuwe kennis zal geven.
  • do 29 oktober 2026 (lesavond: de Maan waarnemen met de telescoop)
    • Met een kleine telescoop kijk je al je ogen uit als je naar de Maan kijkt. Je ziet honderden kraters en vlaktes met soms mooie details. Er valt dan zoveel op de Maan te zien dat je op ‘ontdekkingsreis’ kunt gaan. De ene krater is prachtig diep en rond. De andere is groot met een centrale piek en terraswanden. Ook zijn er kraters waarvan een deel van de wand niet meer zichtbaar is.Dit blijft mooi om te zien maar op een gegeven moment zit je aan je grenzen, daar je niet weet wat er allemaal te koop is op de Maan. Het lijkt dat je dan alles wel gezien hebt. Pak dan de maanatlas erbij en laat je leiden door de voorbeelden die gegevn worden. Dan gaat er opnieuw een wereld voor je open.
  • do 26 november 2026 (Eindpresentatie)
    • Proeve van bekwaamheid uitvoeren met een telescoop, waarbij al je nu opgebouwde kennis van pas komt. Elke groep laat de met de mobiel gemaakte foto’s zien tijdens hun eindpresentatie.

Samenvatting:

De Maan staat je leven lang al boven je hoofd. Toch heb je er niet veel ervaring mee. Ontdek dan het neusje van de zalm over deze Maan. In dit vierdelige cursusprogramma raak je meer betrokken bij de Maan. Ontdek buiten dat de Maan niet altijd even hoog staat in het zuiden. Leer buiten de schijngestaltes van de Maan te voorspellen. Voorspel waar de Maan over een uur, of juist morgenavond, staat t.o.v. de sterren. Maak met je mobiel foto’s van geologische structuren op de Maan, die vooraf in de on-line maanatlas opgezocht zijn. Daarvoor is gedetailleerde kennis van de schijngestalte van de Maan een vereiste. ImagineAbove organiseert voor jou een avond de telescoop die je daarvoor kunt gebruiken.

Deze vierdelige Webinar vormt het theoretische gedeelte van de cursus. De praktijkopdrachten worden zelfstandig tussen de Webinars uitgevoerd, en bij aanvang van de volgende Webinar met elkaar doorgesproken.

De cursus wordt afgesloten met een eindpresentatie per deelnemersgroep. Juist daarom is de cursus uitstekend geschikt in de vorm van een ‘ouder-kind’ relatie. De cursus wordt afgesloten met het uitdelen (of opsturen) van het cursuscertificaat.

Elke lesavond wordt afgesloten met een interactieve, ludieke, maar tegelijk leerzaam spel op internet.

Elke deelnemer krijgt vooraf het cursusboek opgestuurd in pdf-formaat.

Voorbeeld cursusboek.

Uitgebreide cursusbrochure.

Organisator: Rob Walrecht Productions

Sprekers:

Cursus dagen:

De cursus is steeds op de woensdagavond, van 20 tot 22 uur, van 9 september tot en met 16 december, uitgezonderd 14 en 21 oktober (vakantie) en 2 december.

Locatie: de GSG Guido in Amersfoort, Paladijnenweg 251. (Google Map). Er is voldoende parkeerruimte.

Kennisniveau: Beginner

Samenvatting:

  • Hoe groot en hoe oud is het heelal?
  • Wat is een zwart gat?
  • Waarom is Pluto geen planeet meer?
  • Is er buitenaards leven?
  • Wat leert de Webb Telescoop ons?
  • Hoe is het zonnestelsel geworden tot wat we nu zien?
  • Hoe worden sterren geboren, leven en sterven ze?

Antwoorden op al je vragen over het heelal krijg je in deze cursus sterrenkunde van Rob Walrecht. Deze cursus is bedoeld voor iedereen die gewoon méér wil weten over de sterrenhemel, het zonnestelsel en het heelal in het algemeen en is dus voor gewone liefhebbers én voor docenten van het lager en voortgezet onderwijs.

Amersfoort sterrenkundecursus-stad!

Robs cursussen zijn inmiddels een begrip geworden, al ca. 200 mensen deden mee aan de basiscursus. En het is niet zijn enige cursus want nog eens 165 mensen volgden speciale cursussen zoals de cursus ‘Evolutie is overal’ in 2024, de cursus ‘Wat leert Webb ons?’ en de cursus ‘De sterrenkunde in 2026’ die nu loopt.

Sterrenkunde is leuk!

De cursus ‘Leer het heelal begrijpen’ is een zeer bijzondere cursus, qua opzet en de inzet van hulpmiddelen, zoals allerlei unieke schaalmodellen, en de meest uitgebreide die Rob Walrecht zelf geeft. Schaalmodellen en de fraaie presentaties vergrootten het begrip, de feiten kun je later opzoeken in Robs drie cursusboeken.

De opbouw is ook ongebruikelijk en is geconcentreerd rond alle bewegingen aan de sterrenhemel, het herkennen van sterrenbeelden en sterren, en bijvoorbeeld ‘tijd’; het begrijpen van het ontstaan, de evolutie en de opbouw van het zonnestelsel en het heelal en de processen die geleid hebben tot de planeten, sterren en sterrenstelsels die we nu zien. Alles wordt vanaf de basis uitgelegd en opgebouwd tot een niveau waarop de cursisten laten zelf verder kunnen bouwen.

Om de sterrenhemel goed te leren kennen wordt Robs planisfeer gebruikt, samen met leuke sets Vragen & Opdrachten. De cursisten leren zo niet alleen de sterren en sterrenbeelden te herkennen, maar ook de ruimte om ons heen ‘driedimensionaal’ zien.

Ten slotte is het uniek dat twee befaamde hoogleraren sterrenkunde elk een speciale, extra les geven, wat het totaal aantal lessen dus op 12 brengt.

Cursusprijs: € 250,00. Dat is inclusief het cursuspakket t.w.v. € 61,80, dat bestaat uit de drie cursusboeken van de serie Genieten van de sterrenkunde en de planisfeer.

Opgeven: vóór 1 september, via info@walrecht.nl. Vol = vol!

Foto’s en illustraties: https://www.walrecht.nl/nl/lezingen-cursussen/cursus-leer-het-heelal-begrijpen/voor-de-media/beeldmateriaal.

Organisator: Astroflex

Docent: Paul Bakker 

Locatie: Bosrandzaal Duurzaamheidscentrum Assen: Bosrand 2, 9401 SL Assen (Google Map)

Kennisniveau: Beginner (Niveau 2)

Cursusprijs

89 Euro. Bij aanvang van de eerste cursusavond wordt het bijbehorende leermateriaal en het boek uitgereikt.

Samenvatting

In het najaar van 2026 start zowel in Assen en in Valthe de herfsteditie van de cursus Waarnemen van het Heelal.
Je kunt je aanmelden via een mail naar paulbakker@astroflex.nl.

Heb je altijd al met verwondering naar de sterrenhemel gekeken? Wil je wel eens weten wát je eigenlijk ziet? Wil je leren wat je kunt waarnemen met blote oog, verrekijker en telescoop? Dan is deze cursus iets voor jou.
Leer de sterrenbeelden kennen die tijdens herfstavonden aan de hemel staan, met hun sterrenhopen, nevels en andere bijzondere objecten. Natuurlijk besteden we aandacht aan de maan, de zichtbare planeten en andere hemelverschijnselen. We sporen ze op met het blote oog, een (gewone) verrekijker en een telescoop.

Na de lesavonden ga je vanuit een eigen waarneemplek bij jou in de buurt aan de slag met eenvoudige én uitdagendere waarneemopdrachten.

Programma

Woensdagen, aanvang 19:30, tot 22:00

  • wo 30 september 2026: Sterrenkijken met je ogen
  • wo 14 oktober 2026: Sterrenkijken met een verrekijker
  • wo 4 oktober 2026: Sterrenkijken met een telescoop
  • wo 18 oktober 2026: Afronding

Organisator: Astroflex

Docent: Paul Bakker 

Locatie: Dorpshuis Valthe, Hoofdstraat 54, 7872 PL Valthe (Google Map)

Kennisniveau: Beginner (Niveau 2)

Cursusprijs

89 Euro. Bij aanvang van de eerste cursusavond wordt het bijbehorende leermateriaal en het boek uitgereikt.

Samenvatting

In het najaar van 2026 start zowel in Assen en in Valthe de herfsteditie van de cursus Waarnemen van het Heelal.
Je kunt je aanmelden via een mail naar paulbakker@astroflex.nl.

Heb je altijd al met verwondering naar de sterrenhemel gekeken? Wil je wel eens weten wát je eigenlijk ziet? Wil je leren wat je kunt waarnemen met blote oog, verrekijker en telescoop? Dan is deze cursus iets voor jou.
Leer de sterrenbeelden kennen die tijdens herfstavonden aan de hemel staan, met hun sterrenhopen, nevels en andere bijzondere objecten. Natuurlijk besteden we aandacht aan de maan, de zichtbare planeten en andere hemelverschijnselen. We sporen ze op met het blote oog, een (gewone) verrekijker en een telescoop.

Na de lesavonden ga je vanuit een eigen waarneemplek bij jou in de buurt aan de slag met eenvoudige én uitdagendere waarneemopdrachten.

Programma

Donderdagen, aanvang 19:30, tot 22:00

  • do 1 oktober 2025: Sterrenkijken met je ogen
  • do 22 oktober 2026: Sterrenkijken met een verrekijker
  • do 5 november 2026: Sterrenkijken met een telescoop
  • do 19 november 2026: Afronding

Waarnemen en excursies

Aanbod van alle geplande waarneemactiviteiten en excursies. Kijk op de website van de organiserende partij wanneer en hoe je kunt deelnemen.

Organisator: Volkssterrenwacht Bussloo

Sprekers: Diversen

Locatie: Bussloselaan 4  Bussloo (gemeente Voorst) (Google Map)

Kennisniveau: Nieuwkomer

Meer info en aanmelden: Zie website van de volkssterrenwacht

Samenvatting:

Speciale openstelling rond het thema ‘Zon’. In de zaal: een presentatie over de fascinerende wereld van de Zon, onze eigen ster. Voor de jeugd: proefjes waarin licht en Zon centraal staan. Bij helder weer kan met de speciale zonnetelescoop van de sterrenwacht ‘live’ naar de Zon worden gekeken. De sterrenwacht is geopend van 10 tot 14 uur. De multimedia-presentatie begint om 11.00 uur en om 13.00 uur. De Zonnekijkdag is geschikt voor kinderen.

Organisator: Jan Paagman Sterrenwacht

Sprekers: Diversen

Locatie: Ostaderstraat 28  Asten (Google Map)

Kennisniveau: Nieuwkomer

Meer info en aanmelden: Zie website van de sterrenwacht

Samenvatting:

Kom luisteren naar boeiende verhalen. Zie de vallende strren en de bijna total zonsverduistering.

Exposities en conferenties

Organisator: Hortus botanicus Leiden

Locatie: Sterrenwachtlaan 11, 2311 GW Leiden, Nederland (Google Map)

Kennisniveau: Nieuwkomer

Tickets: Zie website

In Planten & Planeten maak je een reis door tijd en ruimte: van de oerknal tot het jaar 2125 en nog veel verder. Verwonder je over wat wetenschap, kunst en natuur kunnen vertellen over de ontwikkeling van het leven op planeet aarde. Ontdek de biologie en de sterrenkunde: van stuifmeel tot sterrenstof, van planten tot planeten! Vanaf 7 februari 2025.

In deze presentatie in de Oude Sterrewacht kun je je verwonderen over wat wetenschap, kunst en natuur ons vertellen over het ontstaan van leven. Wat is de bron van het leven? Waar komt organische groei vandaan? En wat betekent dat voor ons? Planten & Planeten laat zien dat wetenschappers in de afgelopen eeuw grote sprongen voorwaarts hebben gemaakt. Je wordt ondergedompeld in een allesomvattende ervaring: een reis door tijd en ruimte. Aan het eind heb je misschien nog meer vragen dan nu. Want hoe leven precies kan ontstaan, dat is nog altijd een van de grootste geheimen voor de mensheid.

De expositie is van woensdag tot en met zondag van 11.00 tot 16.00 uur open.

Bij de tentoonstelling is een uitgebreid activiteitenprogramma met workshops, lezingen, sterrenkijkavonden en rondleidingen door de koepels van de Oude Sterrewacht. Voor kinderen zijn er speciale kinderlades en -workshops.


Toegang tot Planten & Planeten is inbegrepen bij een Hortus-ticket.


Organisator: Space Expo

Locatie: Keplerlaan 3  Noordwijk (Google Map)

Kennisniveau: Nieuwkomer

Tickets en openingstijden: Zie website

Hét ruimtevaartmuseum van Nederland.

Je vindt Space Expo naast ESA ESTEC, de Europese ruimtevaartorganisatie in Noordwijk! In ons museum ontdek je de wonderbaarlijke wereld van de ruimtevaart. Van het ontwerpen en bouwen van ruimtemissies op aarde tot de lancering naar de ruimte. Raak een echte meteoriet aan, loop door een model van het International Space Station (ISS) én neem een kijkje in de originele Sojoez-capsule van André Kuipers. Space Expo is een leuk en leerzaam uitstapje voor het hele gezin!

Je vindt Space Expo vlak achter de zee en de duinen in Noordwijk. Je kunt Space Expo bezoeken met het openbaar vervoer, de fiets of de auto. Space Expo beschikt over een gratis parkeerterrein met ongeveer 100 plekken. Er zijn invalidenparkeerplaatsen aanwezig. Daarnaast staat er één laadpaal voor elektrische auto’s. Ook hebben we een fietsenrek waar je de fiets kunt neerzetten.

Organisator: Koninklijk Eise Eisinga PLANETARIUM

Locatie: Eise Eisingastraat 3  Franeker (Google Map)

Kennisniveau: Nieuwkomer

Tickets en openingstijden: Bij voorkeur via de website de kaarten reserveren.

De Planetariumkamer is waar het allemaal ‘om draait’ in het Eise Eisinga Planetarium. Het model van de zon met de 6 planeten die eromheen draaien, werkt nog steeds. Daarmee is het het oudste werkende planetarium ter wereld. Bij uw bezoek krijgt u uitleg in de Planetariumkamer. Dezeuitleg duurt ongeveer 15 minuten. De rest van het museum, waaronder het raderwerk, kunt u op eigen gelegenheid ontdekken.

Andere vaste onderdelen van het museum zijn de voormalige wolkammerij van Eisinga en een uitgebreide verzameling historische astronomische instrumenten. Ook de moderne sterrenkunde is vertegenwoordigd. In de filmzaal zijn doorlopend documentaires te zien. Beleef hoe Eisinga woonde in het historische woonhuis en blader digitaal door de prachtige wiskundige en astronomische handschriften van Eisinga! Sinds 2016 is de interactieve vaste expositie ‘De Ruimte’ te bezichtigen.

Zie het planetarium versneld draaien

Marktplaats

Aanbod van tweedehands telescopen, accessories, boeken en tijdschriften die weer iemand anders gelukkig kan maken.

Beste Robert

Vorig jaar hebben mijn dochter Noora en ik deelgenomen aan jouw cursus over ” de Maan” waar we nog steeds met veel plezier aan terugdenken!

Ik sprak een wijkgenoot deze week, en toen hadden we het over deze cursus. Ze vroeg daarop of ik interesse had in een aantal jaargangen van Zenith en Hemel en dampkring. Voor mij helaas wat te veel maar ik bedacht dat het wellicht voor jou interessant kon zijn, of iemand die jij kent?

De jaargangen zijn gratis af te halen, maar ze zou graag willen dat ze terechtkomen bij een liefhebber. Mocht je iemand weten dan hoor ik dat graag! Ik heb een lijst met de jaargangen bijgevoegd.

Mark van der Putte (Wageningen)

Maak een afspraak om te kijken en/of op te halen: mark.vanderputte@gmail.com

Lijst met jaargangen

  • 1941                                                                                                  statuten, huish. reglement
  • 1945/1946
  • 1946    Hemel en dampkring  44, gebonden                                     register jaargang 20 t/m 44
  • 1947    Hemel en dampkring  45, gebonden
  • 1948    Hemel en dampkring  46, gebonden            wetenschappelijk supplement 1
  • 1949    Hemel en dampkring  47, gebonden             wetenschappelijk supplement 2
  • 1950    Hemel en dampkring  48, losse nummers
  • 1951    Hemel en dampkring  49, losse nummers    wetenschappelijk supplement 3
  •                                                                                                           jubileumboek
  • 1952    Hemel en dampkring  50, losse nummers
  • 1953    Hemel en dampkring  51, losse nummers
  • 1954    Hemel en dampkring  52, losse nummers
  • 1955    Hemel en dampkring  53, losse nummers    wetenschappelijk supplement 4
  • 1956    Hemel en dampkring  54, losse nummers
  • 1957    Hemel en dampkring  55, losse nummers
  • 1958    Hemel en dampkring  56, losse nummers
  • 1959    Hemel en dampkring  57, losse nummers
  • 1960    Hemel en dampkring  58, losse nummers
  • 1961    Hemel en dampkring  59, losse nummers
  • 1962    Hemel en dampkring  60, losse nummers
  • 1963    Hemel en dampkring  61, losse nummers
  • 1964    Hemel en dampkring  62, losse nummers
  • 1965    Hemel en dampkring  63, losse nummers
  • 1966    Hemel en dampkring  64, losse nummers                            ?wetenschappelijk supplement5
  • 1967    Hemel en dampkring  65, losse nummers
  • 1968    Hemel en dampkring  66, losse nummers
  • 1969    Hemel en dampkring  67, losse nummers                            statuten, huishoud. reglement
  • 1970    Hemel en dampkring  68, losse nummers mis 4
  • 1971    Hemel en dampkring  69, losse nummers mis 2,5
  • 1972
  • 1973    Hemel en dampkring  71, losse nummers 5 en 7/8
  • 1974    Zenit                            1, losse nummers
  • 1975    Zenit                            2, losse nummers
  • 1976    Zenit                            3, losse nummers
  • 1977    Zenit                            4, losse nummers
  • 1978    Zenit                            5, losse nummers
  • 1979    Zenit                            6, losse nummers 5 en 6
  • 1980    Zenit                            7, losse nummers
  • 1981    Zenit                            8, losse nummers
  • 1982    Zenit                            9, losse nummers
  • 1983    Zenit                            10, losse nummers
  • 1984    Zenit                            11, losse nummers
  • 1985    Zenit                            12, losse nummers
  • 1986    Zenit                            13, losse nummers
  • 1987    Zenit                            14, losse nummers
  • 1988    Zenit                            15, losse nummers
  • 1989    Zenit                            16, losse nummers
  • 1990    Zenit                           17, losse nummers
  • 1991    Zenit                            18, losse nummers
  • 1992    Zenit                            19, losse nummers
  • 1993    Zenit                            20, losse nummers
Maak je wereld groter
Verwonder je over wat er zich boven je hoofd afspeelt
AANMELDEN

Aanmelden nieuwsbrief

Foto van de Week: Een kort verhaal bij een tot de verbeelding sprekende foto. Altijd iets te leren. Ontdek hoogkwalitatieve cursussen rechtstreeks in je inbox. Mis nooit meer belangwekkend nieuws.
close-link