Voordelen van het broeikaseffect?

Datumrecords

Het weernieuws meldde dat het op 15 februari 2024 nog nooit zo warm was geweest. Er was sprake van een datumrecord. De temperatuur steeg in De Bilt [NL] uiteindelijk naar 15½ graad en daarmee was het oude datum-warmterecord van 15.1 graden uit 1998 gebroken. Ook het record over alle weerstations in Nederland werd gebroken. In Woensdrecht [zuid-NL] werd het zelfs 18.0 graden.

Nou dat kan best kloppen want een vuistregel zegt dat het in de winter niet warmer dan 12 graden kan worden, en in de zomer niet kouder dan 12 graden. Maar is die 15 februari nu zo bijzonder?

Als er 365 dagen in een jaar zijn, dan zit daar vast wel een dag tussen waarbij de temperatuur, of de zonneschijn, of het aantal mm dat er uit de lucht kwam vallen uitzonderlijk was. Er is veel te meten en er zijn veel dagen.

Zo was er ooit iemand de 11 miljoenste inwoner van België. Je kunt niet voorkomen dat het gebeurt. Wel is bijzonder als jij dat was. Maar dan nog kun je zeggen: Iemand moet dat zijn en dus is er altijd iemand die dat persoonlijk ervaart. Meer belangrijk is dat een bevolking groeit en dat dit gevolgen heeft voor de samenleving aldaar, en welk dan, zoals huisvesting, infrastructuur, gezondheidszorg en zoveel meer. Dat is belangrijk.

Als er op een bepaalde dag niet voldoende weernieuws is, dan kun je altijd een datumrecord nog kiezen om te melden als ware het belangrijk voor jou. Je mag zelfs verwachten dat dit de komende jaren veel vaker in het nieuws gaat komen vanwege de algehele opwarming van de Aarde. Ik zou van een datumrecord niet wakker liggen.

Klimaatrecords

Op de Aarde is het gemiddeld 15 graden. Dat geldt voor de zomer, maar ook als het hier winter is. Weet namelijk dat als het hier winter is, dat het aan de andere kant van de Aarde zomer is. Sterker nog: Als we in de lage landen een hete zomer hebben, dan wordt dat elders op de Aarde weer gecompenseerd doordat het daar kouder is dan normaal op dezelfde dag. Soms is dat niet ver weg. Is het bij ons warm, dan is het b.v. in Scandinavië of Spanje op dezelfde dag verrassend koud. Dat moet ook wel, want anders is de algehele energieopslag van warmte in de dampkring de ene dag meer dan de andere keer, en dat is niet zo.

De NASA bevestigde dat 2023 het warmste jaar is geweest sinds 2016. Hiervoor werd de ERA5 dataset gebruikt. In 2023 was het aardgemiddelde 14.98°C en dat is 0.17°C hoger dan in 2016. Ook de NOAA gaf deze melding. Hier werd zelfs gezegd dat het oude record 174 jaar geleden was.

Dat is andere koek. Dat gaat over een afwijking van het dampkringgemiddelde van 15 graden. De hoeveelheid energie opgeslagen in de dampkring als geheel is dus hoger dan normaal. Dat kan zeker met de ‘global warming’ te maken hebben en niet met dat er een jaar lang minder wolken waren dan gemiddeld. Witte wolken doen de Aarde namelijk afkoelen. Het zonlicht weerkaatst op deze wolken voordat het de onderste regionen van de damkring kan opwarmen.

Een broeikaseffect is nodig voor het leven

De Aarde en de planeet Venus zijn bijna even groot. Beiden hebben een flinke dampkring. Venus kent, net als de Aarde ook een broeikaseffect. Bij Venus is de dampkring gemiddeld daardoor 464 graden. Dat is niet zondermeer vergelijkbaar met een scenario hier op de Aarde. De planeet Venus staat 30% dichter bij de Zon en ontvangt daardoor meer zonnewarmte. Ook bestaat de dampkring van Venus voor meer dan 96% uit CO2. In die zin zijn beide planeten niet met elkaar te vergelijken en is het veel te kort door de bocht om te zeggen dat Venus de toekomst van de Aarde beschrijft.

Zou de Aarde geen broeikaseffect hebben, dan was de gemiddelde temperatuur in de dampkring -20 graden.  Het is dus fijn dat de Aarde voor de fauna en flora een broeikaseffect heeft. Een broeikaseffect zorgt er ook voor dat de temperatuurschommelingen niet al te groot zijn. Op de planeet Mars b.v. is de luchtdruk 40 keer lager dan op Aarde. Er is een dampkring maar het effect is veel kleiner dan op aarde. Het gevolg is dat Mars temperatuurschommelingen kent van -80 graden tot +25 graden. Als het winter is op de mars pool is het daar zelfs -125 graden.

Een toenemend broeikaseffect heeft ook voordelen

We weten dat de gemiddelde temperatuur in de dampkring van de Aarde door de jaren heen aan het toenemen is. We kunnen de Zon daar misschien een klein beetje de schuld aan geven, maar dit is vooral een effect als gevolg van de economische groei en bevolkingsgroei op de Aarde. De gevolgen daarvan zijn al decennia zichtbaar. De ijskappen smelten en de ijsberenpopulatie wordt daarmee kleiner. Ook kunnen vele landen de hogere dijken niet betalen als het zeewater gaat stijgen, om maar niet te spreken van kleine eilandjes in het midden van de oceaan die helemaal niets hiertegen kunnen beginnen. In de politiek, klimaatbewegingen en in de media wordt begrijpelijk hier aandacht voor gevraagd.

Maar de algehele opwarming heeft ook voordelen en dat wordt, ook begrijpelijk, niet genoemd. Het brengt mensen meer in verwarring en het motiveert hen niet om met dit onderwerp aan de slag te gaan. Er zijn dan wel minder sterfgevallen in de winter. De energiekosten voor de mens (niet voor de fauna en flora) gaan naar beneden. De productiezones voor gewassen worden groter en de landbouwopbrengst wordt groter, en waarschijnlijk zal er minder droogte zijn en meer (van nature) misschien een rijkere biodiversiteit. Maar dit is dan het aardgemiddelde, want andere delen van de Aarde zullen klagen over het feit dat het er te warm is en te veel regen.

Een toenemend broeikaseffect is niet echt van belang

Ik hoor veel om mij heen dat er overal in het heelal wel leven moet zijn. Het heelal is zo groot dat dit bijna niet anders kan. We moeten ons ook niet beperken tot hoe het leven op de Aarde zich ontwikkeld heeft. Dat had ook heel anders kunnen zijn als de omstandigheden hier anders waren. In onze dampkring zijn de omstandigheden aan het veranderen. De flora en fauna past zich hier wel op aan.

Dat is waar, maar ook wel kort door de bocht? Aanpassingsvermogen van het leven achteraf is wetenschappelijk aanvaard (= Darwin), maar dat gebeurt via ‘survival of the fittest’ en is dat wat we willen? De fauna en flora (en daar vallen de mensen ook onder) zullen in dit geval een zeer hoge prijs moeten betalen als je niets doet.

Robert de Jong